Chị Nguyễn Thị B (cư trú tại phường Tam Thắng, thành phố Hồ Chí Minh) có gửi câu hỏi như sau:
“Tôi và chồng đã ly hôn, có một con chung (7 tuổi) và tôi có quyền nuôi con trực tiếp. Hiện tại, tôi muốn làm thủ tục đổi họ của con tôi sang họ mẹ. Theo quy định của pháp luật, tôi có quyền đổi họ cho con sang họ mẹ không? Nếu có, điều kiện nào cần phải đáp ứng?”
Luật Nguyễn Cảnh trả lời:
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, việc đổi họ cho con là một quyền của cha mẹ, tuy nhiên phải đảm bảo quyền lợi và sự phát triển của trẻ.
Căn cứ vào Điều 27 Bộ luật Dân sự 2015, Điều 26 Luật Hộ tịch 2014 thì cha mẹ có quyền thay đổi họ, tên cho con trong trường hợp đặc biệt. Để thực hiện việc đổi họ cho con, mẹ của trẻ cần đáp ứng các điều kiện cụ thể như sau:
Có sự đồng ý của cha: Trong trường hợp của chị, mặc dù chị có quyền nuôi con trực tiếp, nhưng việc thay đổi họ của con vẫn cần có sự đồng ý của cha. Trường hợp đối với người con từ đủ 9 tuổi trở lên, việc thay đổi họ tên cho con do cha hoặc mẹ thực hiện cần phải có sự đồng ý của người con. Điều này được quy định tại khoản 1 Điều 7 Nghị định 123/2015 quy định: “Việc thay đổi họ, chữ đệm, tên cho người dưới 18 tuổi theo quy định tại Khoản 1 Điều 26 của Luật Hộ tịch phải có sự đồng ý của cha, mẹ người đó và được thể hiện rõ trong Tờ khai; đối với người từ đủ 9 tuổi trở lên thì còn phải có sự đồng ý của người đó”.
Lý do để thay đổi họ cho con: Việc thay đổi họ của con phải có lý do phù hợp theo quy định tại Điều 27 Bộ luật Dân sự 2015 và phải đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho trẻ. Chị cần chứng minh rằng việc đổi họ sẽ mang lại lợi ích cho con, chẳng hạn như sự hòa hợp gia đình hoặc giúp con dễ dàng hòa nhập vào môi trường xã hội.
Thủ tục hành chính: Chị cần chuẩn bị các giấy tờ cần thiết như bản sao Giấy khai sinh của con, CCCD của chị và Đơn đăng ký đổi họ có sự đồng ý của người cha. Sau đó chị tới UBND phường Tam Thắng, thành phố Hồ Chí Minh (bộ phận Tư pháp) để được giải quyết.
Như vậy, nếu chị muốn đổi họ của con sang họ mẹ sau khi ly hôn, chị bắt buộc phải trao đổi và nhận được sự đồng thuận của người cha. Chỉ khi người cha đồng ý và ghi rõ ý kiến trong Tờ khai đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch của cháu thì cơ quan có thẩm quyền mới xem xét và giải quyết việc đổi họ cho con.
